“იტალიური ეზო“ - რატომ ეძახიან ასე თბილისურ ეზოებს

ე. წ. იტალიური ეზოები, თბილისში მე-19 საუკუნიდან ჩნდება. ამ დრომდე თბილისი ბანიანი ქალაქი იყო. ამბობდნენ, შეგეძლო ქალაქი ისე მოგეარა ბანიდან ბანზე, მიწაზე ფეხის დადგმა არ დაგჭირდებოდაო. ბანზე იმართებოდა წვეულებები.

მე-19 საუკუნის დასაწყისში აღა-მაჰმად-ხანის მიერ გადამწვარი ქალაქი ამიერკავკასიაში მეფის რუსეთის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა. გადაწყდა თბილისი ევროპული სტილის ქალაქად ქცეულიყო, შესაბამისად ბანიანი სახლების მშენებლობა კანონმდებლობით აიკრძალა. ევროპული კლასიკა და მოდერნი კი ქალაქმა ვერ იგუა და დაიწყო მისი გადაკეთება: გარედან ევროპა, შიგნით თბილისი - ასე შეიქმნა ახალი კულტურული ფენომენი.

აივნების არქიტექტურამ შიგნით გადაინაცვლა. გარედან პირქუში შენობები, შიგნით სულ სხვა რეალობას ქმნიდა, უნიკალური ღია მაქმანებიანი აივნებით დამშვენებული ევროპული სახლები ქალაქის მთავარ ღირებულებად იქცა.

გასაბჭოების შემდეგ ასეთ სახლებში ბევრი სხვადასხვა ადამიანი შეასახლეს, დიდებული სასახლეები კომუნალურ სახლებად იქცა, სადაც სხვადასხვა ეთნიკური თუ რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენლები ერთად ცხოვრობდნენ. ეზოები სხვანაირად ახმაურდა.

ამ ეზოების იტალიურ ეზოებად "მონათვლაში" დიდი როლი ითამაშა იმ პერიოდში ძალიან პოპულარულმა ნეო- რეალისტურმა ფილმებმა, სადაც მარჩელო მასტროიანი და სოფი ლორენი მონაწილეობდნენ. მოქმედება ხდებოდა სამხრეთ იტალიაში, სადაც ასეთივე ხალხმრავალი ქალაქებია. თბილისელებმა საკუთარი ქალაქის ეზოები სწორედ იმ ქალაქების ეზოებს მიამსგავსეს და საკუთარ ეზოებს იტალიური ეზოები დაარქვეს.

მიუხედავად იმისა, არქიტექტურული თვალსაზრისით სამხრეთ იტალიის ქალაქები ნაკლებად ჰგავს თბილისს, სახელწოდება “იტალიური ეზო“ დღემდე შემოგვრჩა. 

წყარო: თბილისური სახლების ისტორია

აგრეთვე დაგაინტერესებთ:

📌 იტალია დღეიდან პლასტმასის ნივთებს ემშვიდობება - კანონის დამრღვევი 25 ათას ევრომდე დაჯარიმდება

📌 სილვიო ბერლუსკონი, 24 იანვარს საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის მიღებას გეგმავს

📌 იტალიის პოლიციის პროტესტი - იტალიამ პოლიციელებს ვარდისფერი ნიღბები დაურიგა

📌 ემიგრაცია: “ჩამიქროლა, მერე დაამუხრუჭა და მომიტრიალდა: ქართველი ხარ? - მეძახის. - ქართველი ვარ, აბა, ვინ ვარ! - გავძახე“